( 3 – ایمان به
اسلام )
سومین موضوعی که برابری زن و مرد در قرآن مسلم
است ایمان آوردن به اسلام است.
1 - سوره ۳۳: الأحزاب
إِنَّ الْمُسْلِمِينَ وَالْمُسْلِمَاتِ
وَالْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ وَالْقَانِتِينَ وَالْقَانِتَاتِ وَالصَّادِقِينَ
وَالصَّادِقَاتِ وَالصَّابِرِينَ وَالصَّابِرَاتِ وَالْخَاشِعِينَ وَالْخَاشِعَاتِ
وَالْمُتَصَدِّقِينَ وَالْمُتَصَدِّقَاتِ وَالصَّائِمِينَ وَالصَّائِمَاتِ وَالْحَافِظِينَ
فُرُوجَهُمْ وَالْحَافِظَاتِ وَالذَّاكِرِينَ اللَّهَ كَثِيرًا وَالذَّاكِرَاتِ أَعَدَّ
اللَّهُ لَهُم مَّغْفِرَةً وَأَجْرًا عَظِيمًا ﴿۳۵﴾
مردان و زنان مسلمان و مردان و
زنان با ايمان و مردان و زنان عبادتپيشه و مردان و زنان راستگو و مردان و زنان شكيبا
و مردان و زنان فروتن و مردان و زنان صدقهدهنده و مردان و زنان روزهدار و مردان و
زنان پاكدامن و مردان و زنانى كه خدا را فراوان ياد مىكنند خدا براى [همه] آنان آمرزشى
و پاداشى بزرگ فراهم ساخته است (۳۵)
2 - سوره ۶۶: التحريم
وَضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا
لِّلَّذِينَ آمَنُوا اِمْرَأَةَ فِرْعَوْنَ إِذْ قَالَتْ رَبِّ ابْنِ لِي عِندَكَ بَيْتًا
فِي الْجَنَّةِ وَنَجِّنِي مِن فِرْعَوْنَ وَعَمَلِهِ وَنَجِّنِي مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ
﴿۱۱﴾
و براى كسانى كه ايمان آوردهاند
خدا همسر فرعون را مثل آورده آنگاه كه گفت پروردگارا پيش خود در بهشتخانهاى برايم
بساز و مرا از فرعون و كردارش نجات ده و مرا از دست مردم ستمگر برهان (۱۱)
و زنانی که به اسلام ایمان آورده اند، پاداشی
برابر با مردان دردنیای پس از مرگ
خواهند داشت :
3 - سوره ۲: البقرة
وَبَشِّرِ الَّذِين آمَنُواْ
وَعَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ أَنَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الأَنْهَارُ
كُلَّمَا رُزِقُواْ مِنْهَا مِن ثَمَرَةٍ رِّزْقًا قَالُواْ هَذَا الَّذِي رُزِقْنَا
مِن قَبْلُ وَأُتُواْ بِهِ مُتَشَابِهًا وَلَهُمْ فِيهَا أَزْوَاجٌ مُّطَهَّرَةٌ وَهُمْ
فِيهَا خَالِدُونَ ﴿۲۵﴾
و كسانى را كه ايمان آوردهاند و كارهاى شايسته انجام دادهاند مژده ده كه ايشان
را باغهايى خواهد بود كه از زير [درختان] آنها جويها روان است هر گاه ميوهاى از آن
روزى ايشان شود مىگويند اين همان است كه پيش از اين [نيز] روزى ما بوده و مانند آن
[نعمتها] به ايشان داده شود و در آنجا همسرانى پاكيزه خواهند داشت و در آنجا جاودانه
بمانند (۲۵)
4 - سوره ۹: التوبة
وَالْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِنَاتُ
بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاء بَعْضٍ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ
وَيُقِيمُونَ الصَّلاَةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَيُطِيعُونَ اللّهَ وَرَسُولَهُ أُوْلَئِكَ
سَيَرْحَمُهُمُ اللّهُ إِنَّ اللّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ ﴿۷۱﴾
و مردان و زنان با ايمان دوستان يكديگرند كه به كارهاى پسنديده وا مىدارند و از كارهاى ناپسند
باز مىدارند و نماز را بر پا مىكنند و زكات مىدهند و از خدا و پيامبرش فرمان مىبرند
آنانند كه خدا به زودى مشمول رحمتشان قرار خواهد داد كه خدا توانا و حكيم است (۷۱)
5 – سوره ۹: التوبة
وَعَدَ اللّهُ الْمُؤْمِنِينَ
وَالْمُؤْمِنَاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَمَسَاكِنَ
طَيِّبَةً فِي جَنَّاتِ عَدْنٍ وَرِضْوَانٌ مِّنَ اللّهِ أَكْبَرُ ذَلِكَ هُوَ الْفَوْزُ
الْعَظِيمُ ﴿۷۲﴾
خداوند به مردان و زنان با ايمان باغهايى وعده داده است كه از زير [درختان] آن نهرها
جارى است در آن جاودانه خواهند بود و [نيز] سراهايى پاكيزه در بهشتهاى جاودان [به آنان
وعده داده است] و خشنودى خدا بزرگتر است اين است همان كاميابى بزرگ (۷۲)
6 - سوره ۱۱: هود
إِنَّ الَّذِينَ آمَنُواْ
وَعَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ وَأَخْبَتُواْ إِلَى رَبِّهِمْ أُوْلَئِكَ أَصْحَابُ الجَنَّةِ
هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ ﴿۲۳﴾
بىگمان كسانى كه ايمان آورده
و كارهاى شايسته كرده و [با فروتنى] به سوى پروردگارشان آرام يافتند آنان اهل بهشتند
و در آن جاودانه خواهند بود (۲۳)
7 - سوره ۴۰: غافر
مَنْ عرَمِلَ سَيِّئَةً فَلَا
يُجْزَى إِلَّا مِثْلَهَا وَمَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِّن ذَكَرٍ أَوْ أُنثَى وَهُوَ مُؤْمِنٌ
فَأُوْلَئِكَ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ يُرْزَقُونَ فِيهَا بِغَيْرِ حِسَابٍ ﴿۴۰﴾
هر كه بدى كند جز به مانند
آن كيفر نمىيابد و هر كه كار شايسته كند چه مرد باشد يا زن در حالى كه ايمان داشته
باشد در نتيجه آنان داخل بهشت مىشوند و در آنجا بىحساب روزى مىيابند (۴۰)
8 - سوره ۴۸: الفتح
لِيُدْخِلَ الْمُؤْمِنِينَ
وَالْمُؤْمِنَاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَيُكَفِّرَ
عَنْهُمْ سَيِّئَاتِهِمْ وَكَانَ ذَلِكَ عِندَ اللَّهِ فَوْزًا عَظِيمًا ﴿۵﴾
تا مردان و زنانى را كه ايمان آوردهاند در باغهايى كه از زير [درختان] آن جويبارها روان است درآورد
و در آن جاويدان بدارد و بديهايشان را از آنان بزدايد و اين [فرجام نيك] در پيشگاه
خدا كاميابى بزرگى است (۵)
می بینیم که همه ی برابری های
زنان در ایمان به اسلام با مردان مربوط به دنیای دیگرند و برای زنان هیچ
گونه برابری حقوقی و اجتماعی در این دنیا در نظر گرفته نشده است. پیشتر دیدیم
که نابرابری زنان در قرآن با مردان
عبارتند از :
1 - ینش قرآن به زن- که زن
را فرودست مرد می داند
2 - مخاطبین قرآن که فقط مردان
هستند. وقتی هم که در باره ی زنان چیزی می گوید از آنان به شکل سوم شخص غایب سخن می
گوید.
3 - نابرابری در ارث
4 - نابرابری در تعداد همسر
( چند زنی را به رسمیت می شناسد و نه چند شوهری را )
5 - هیچ گونه سخنی از حقوق
جنسیتی زنان در قرآن نیست ، اما تعداد زیادی
از آیات مربوط به حقوق جنسیتی مردان است.
6 - در مورد طلاق فقط با مردان
سخن گفته است و راجع به حق طلاق زنان هیچ سخنی در قرآن نیست. در این مورد می توان این
نتیجه را هم گرفت که چون هیچ سخنی مربوط به حق طلاق زنان در قرآن نیست، ایجاد حقوق
برابر طلاق برای زنان و مردان اشکال قرآنی ندارد. آن سخنان مربوط به آن زمان بوده و
اکنون زمانه فرق کرده است.
7 - حجاب تشویقی
8- محدودیت ارتباط اجتماعی
تشویقی
9 - بی اعتمادی اجتماعی
و علمای اسلامی هم
با فتواهایشان - بر اساس روایات و نه متن روشن قرآن - به این
نابرابری ها افزوده اند که عبارتند از:
1 – محدودیت ارتباط اجتماعی اجباری
2 - گسترش محدودیت ارتباط اجتماعی زنان پیامبر به عموم
زنان
3 - تامین مالی خانواده
4 - اختیارات در خانه
5 - اختیار سرپرستی فرزند
6 - حق کار و قضاوت
7 - دیه و قصاص
در حالی که قرآن همه ی
امتیازات مربوط به برابری مردان و زنان را
به دنیای پس از مرگ موکول کرده است ، اما
مانند هر کتاب اعتقادی دیگری برای حفظ
حریم اعتقادی اسلامی در این دنیا – و
نه دنیای پس از مرگ - وظایف و کیفرهای
یکسانی در این دنیا برای مردان و
زنان در نظر گرفته است :
9 - سوره ۲: البقرة
وَلاَ تَنكِحُواْ الْمُشْرِكَاتِ
حَتَّى يُؤْمِنَّ وَلأَمَةٌ مُّؤْمِنَةٌ خَيْرٌ مِّن مُّشْرِكَةٍ وَلَوْ أَعْجَبَتْكُمْ
وَلاَ تُنكِحُواْ الْمُشِرِكِينَ حَتَّى يُؤْمِنُواْ وَلَعَبْدٌ مُّؤْمِنٌ خَيْرٌ مِّن
مُّشْرِكٍ وَلَوْ أَعْجَبَكُمْ أُوْلَئِكَ يَدْعُونَ إِلَى النَّارِ وَاللّهُ يَدْعُوَ
إِلَى الْجَنَّةِ وَالْمَغْفِرَةِ بِإِذْنِهِ وَيُبَيِّنُ آيَاتِهِ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ
يَتَذَكَّرُونَ ﴿۲۲۱﴾
با زنان مشرك ازدواج مكنيد تا ايمان بياورند قطعا كنيز با ايمان بهتر از زن
مشرك است هر چند [زيبايى] او شما را به شگفت آورد و به مردان مشرك زن مدهيد تا ايمان بياورند قطعا برده
با ايمان بهتر از مرد آزاد مشرك است هر چند شما را به شگفت آورد آنان [شما را] به سوى
آتش فرا مىخوانند و خدا به فرمان خود [شما را] به سوى بهشت و آمرزش مىخواند و آيات
خود را براى مردم روشن مىگرداند باشد كه متذكر شوند (۲۲۱)
10 - سوره ۹: التوبة
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ
لاَ تَتَّخِذُواْ آبَاءكُمْ وَإِخْوَانَكُمْ أَوْلِيَاء إَنِ اسْتَحَبُّواْ الْكُفْرَ
عَلَى الإِيمَانِ وَمَن يَتَوَلَّهُم مِّنكُمْ فَأُوْلَئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ
﴿۲۳﴾
اى كسانى كه ايمان آوردهايد
اگر پدرانتان و برادرانتان كفر
را بر ايمان ترجيح دهند [آنان را] به دوستى مگيريد و هر كس از ميان شما آنان
را به دوستى گيرد آنان همان ستمكارانند (۲۳)
11 - سوره ۶۴: التغابن
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا
إِنَّ مِنْ أَزْوَاجِكُمْ وَأَوْلَادِكُمْ عَدُوًّا لَّكُمْ فَاحْذَرُوهُمْ وَإِن تَعْفُوا
وَتَصْفَحُوا وَتَغْفِرُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ ﴿۱۴﴾
اى كسانى كه ايمان آوردهايد
در حقيقت برخى از همسران شما
و فرزندان شما دشمن شمايند از آنان بر حذر باشيد و اگر ببخشاييد و درگذريد و
بيامرزيد به راستى خدا آمرزنده مهربان است (۱۴)
اضافه بر این دستورات
روشن، آزمودن تازه مسلمانان نیز وظیفه پیامبر و دیگر مسلمانان است تا مبادا رخنه
ای در حوزه ی اعتقادات اسلامی پیدا شود:
12 – سوره ۶۴: التغابن
یا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِذَا
جَاءكَ الْمُؤْمِنَاتُ يُبَايِعْنَكَ عَلَى أَن لَّا يُشْرِكْنَ بِاللَّهِ شَيْئًا
وَلَا يَسْرِقْنَ وَلَا يَزْنِينَ وَلَا يَقْتُلْنَ أَوْلَادَهُنَّ وَلَا يَأْتِينَ
بِبُهْتَانٍ يَفْتَرِينَهُ بَيْنَ أيْدِيهِنَّ وَأَرْجُلِهِنَّ وَلَا يَعْصِينَكَ فِي
مَعْرُوفٍ فَبَايِعْهُنَّ وَاسْتَغْفِرْ لَهُنَّ اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ
﴿۱۲﴾
اى پيامبر چون زنان باايمان
نزد تو آيند كه [با اين شرط]
با تو بيعت كنند كه چيزى را با خدا شريك نسازند و دزدى نكنند و زنا نكنند و فرزندان
خود را نكشند و بچههاى حرامزاده پيش دست و پاى خود را با بهتان [و حيله] به شوهر نبندند
و در [كار] نيك از تو نافرمانى نكنند با آنان بيعت كن و از خدا براى آنان آمرزش بخواه
زيرا خداوند آمرزنده مهربان است (۱۲)
13 - سوره ۶۰: الممتحنة
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا
إِذَا جَاءكُمُ الْمُؤْمِنَاتُ مُهَاجِرَاتٍ فَامْتَحِنُوهُنَّ اللَّهُ أَعْلَمُ بِإِيمَانِهِنَّ
فَإِنْ عَلِمْتُمُوهُنَّ مُؤْمِنَاتٍ فَلَا تَرْجِعُوهُنَّ إِلَى الْكُفَّارِ لَا هُنَّ
حِلٌّ لَّهُمْ وَلَا هُمْ يَحِلُّونَ لَهُنَّ وَآتُوهُم مَّا أَنفَقُوا وَلَا جُنَاحَ
عَلَيْكُمْ أَرن تَنكِحُوهُنَّ إِذَا آتَيْتُمُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ وَلَا تُمْسِكُوا
بِعِصَمِ الْكَوَافِرِ وَاسْأَلُوا مَا أَنفَقْتُمْ وَلْيَسْأَلُوا مَا أَنفَقُوا ذَلِكُمْ
حُكْمُ اللَّهِ يَحْكُمُ بَيْنَكُمْ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ ﴿۱۰﴾
اى كسانى كه ايمان آوردهايد
چون زنان با ايمان مهاجر نزد
شما آيند آنان را بيازماييد خدا به ايمان آنان داناتر است پس اگر آنان را باايمان تشخيص
داديد ديگر ايشان را به سوى كافران بازنگردانيد نه آن زنان بر ايشان حلالند و نه آن
[مردان] بر اين زنان حلال و هر چه خرج [اين زنان] كردهاند به [شوهران] آنها بدهيد
و بر شما گناهى نيست كه در صورتى كه مهرشان را به آنان بدهيد با ايشان ازدواج كنيد
و به پيوندهاى قبلى كافران متمسك نشويد [و پايبند نباشيد] و آنچه را شما [براى زنان
مرتد و فرارى خود كه به كفار پناهنده شدهاند] خرج كردهايد [از كافران] مطالبه كنيد
و آنها هم بايد آنچه را خرج كردهاند [از شما] مطالبه كنند اين حكم خداست [كه] ميان
شما داورى مىكند و خدا داناى حكيم است (۱۰)
14 – سوره ۶۰: الممتحنة
وَإِن فَاتَكُمْ شَيْءٌ
مِّنْ أَزْوَاجِكُمْ إِلَى الْكُفَّارِ فَعَاقَبْتُمْ فَآتُوا الَّذِينَ ذَهَبَتْ أَزْوَاجُهُم
مِّثْلَ مَا أَنفَقُوا وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي أَنتُم بِهِ مُؤْمِنُونَ ﴿۱۱﴾
و در صورتى كه [زنى] از همسران
شما به سوى كفار رفت [و كفار مهر مورد مطالبه شما را ندادند] و شما غنيمتيافتيد پس
به كسانى كه همسرانشان رفتهاند معادل آنچه خرج كردهاند بدهيد و از آن خدايى كه به
او ايمان داريد بترسيد (۱۱)
و هر کس از این دستورات
فرمان نبرد:
15 - سوره ۳۳: الأحزاب
لِيُعَذِّبَ اللَّهُ الْمُنَافِقِينَ
وَالْمُنَافِقَاتِ وَالْمُشْرِكِينَ وَالْمُشْرِكَاتِ وَيَتُوبَ اللَّهُ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ
وَالْمُؤْمِنَاتِ وَكَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَّحِيمًا ﴿۷۳﴾
[آرى چنين است] تا خدا مردان
و زنان منافق و مردان و زنان مشرك را عذاب كند و توبه مردان و زنان با ايمان را بپذيرد
و خدا همواره آمرزنده مهربان است (۷۳)
16 - سوره ۴۰: غافر
مَنْ عَمِلَ سَيِّئَةً فَلَا
يُجْزَى إِلَّا مِثْلَهَا وَمَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِّن ذَكَرٍ أَوْ أُنثَى وَهُوَ مُؤْمِنٌ
فَأُوْلَئِكَ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ يُرْزَقُونَ فِيهَا بِغَيْرِ حِسَابٍ ﴿۴۰﴾
هر كه بدى كند جز به مانند
آن كيفر نمىيابد و هر كه كار شايسته كند چه مرد باشد يا زن در حالى كه ايمان داشته
باشد در نتيجه آنان داخل بهشت مىشوند و در آنجا بىحساب روزى مىيابند (۴۰)
17 - سوره ۵۷: الحديد
يَوْمَ يَقُولُ الْمُنَافِقُونَ
وَالْمُنَافِقَاتُ لِلَّذِينَ آمَنُوا انظُرُونَا نَقْتَبِسْ مِن نُّورِكُمْ قِيلَ
ارْجِعُوا وَرَاءكُمْ فَالْتَمِسُوا نُورًا فَضُرِبَ بَيْنَهُم بِسُورٍ لَّهُ بَابٌ
بَاطِنُهُ فِيهِ الرَّحْمَةُ وَظَاهِرُهُ مِن قِبَلِهِ الْعَذَابُ ﴿۱۳﴾
آن روز مردان و زنان منافق
به كسانى كه ايمان آوردهاند مىگويند ما را مهلت دهيد تا از نورتان [اندكى] برگيريم
گفته مىشود بازپس برگرديد و نورى درخواست كنيد آنگاه ميان آنها ديوارى زده مىشود
كه آن را دروازهاى است باطنش رحمت است و ظاهرش روى به عذاب دارد (۱۳)
می بینیم که این
برابری در ایمان زنان و مردان فقط در محدوده اعتقادات اسلامی
است نه این که زنان و مردان در انتخاب نوع اندیشه و اعنقادشان آزاد باشند. بسیاری
از ملی – مذهبی ها با اشاره به آیه زیر توجیه می کنند
که قرآن می تواند پشتوانه ای برای دموکراسی باشد
18 - سوره ۳۹: الزمر
الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ
فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ أُوْلَئِكَ الَّذِينَ هَدَاهُمُ اللَّهُ وَأُوْلَئِكَ هُمْ
أُوْلُوا الْأَلْبَابِ ﴿۱۸﴾
به سخن گوش فرامىدهند و بهترين
آن را پيروى مىكنند اينانند كه خدايشان راه نموده و اينانند همان خردمندان (۱۸)
اینان درست می گویند اگر
بپذیریم از همه ی قرآن فقط همین یک آیه امروز کار ساز است و نه دیگر دستوراتش !
مطلب مرتبط :
برابری های زن و مرد در قرآن
( 2 – استقلال مالی )
